Wstęp
2 Pułk Artylerii Lekkiej był jednostką artylerii polskiej, która powstała w okresie II wojny światowej w ramach Ludowego Wojska Polskiego. Sformowany 19 sierpnia 1943 roku na podstawie rozkazu dowódcy 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, pułk stał się istotnym elementem polskich sił zbrojnych. Żołnierze pułku złożyli przysięgę 11 listopada 1943 roku w obozie sieleckim, a sztandar został wręczony jednostce po zakończeniu działań wojennych, 11 lipca 1948 roku. Przez cały okres swojego istnienia pułk brał udział w wielu znaczących akcjach bojowych, które miały istotny wpływ na przebieg walk w czasie II wojny światowej.
Działania bojowe pułku
Pułk Artylerii Lekkiej wchodził w skład 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego, będącej częścią 1 Armii Wojska Polskiego. Jego zadaniem była przede wszystkim wsparcie piechoty w trakcie działań ofensywnych i obronnych. Już od lipca 1944 roku pułk brał udział w intensywnych walkach na froncie wschodnim. W okresie od 12 do 23 lipca wsparcie ogniowe pułku było kluczowe dla piechoty Armii Czerwonej pod Dolskiem oraz Dorohuskiem.
W kolejnych miesiącach pułk stoczył ciężkie walki pod Puławami oraz na przyczółku warecko-magnuszewskim. W sierpniu jego działania koncentrowały się na wsparciu ofensywy warszawskiej, gdzie żołnierze musieli stawić czoła silnemu oporowi nieprzyjaciela. Najcięższe walki miały miejsce w lutym 1945 roku, kiedy to pułk operował w rejonie Podgajów i Nadarzyc. W tym czasie poszczególne dywizjony pułku wspierały działania 5 i 6 pułku piechoty, co pozwoliło na szybkie osiągnięcie wyznaczonych celów.
Operacja Berlińska
W marcu 1945 roku pułk zabezpieczał natarcie 2 Dywizji Piechoty i brał udział w pościgu ku Bałtykowi. 15 marca jednostka uczestniczyła w obronie wybrzeży Bałtyku, prowadząc ogień do jednostek pływających nieprzyjaciela. W ramach operacji berlińskiej artylerzyści z pułku mieli do odegrania ważną rolę, wspierając forsowanie Odry oraz uczestnicząc w działaniach obronnych nad Ruppiner-Kanal. Szlak bojowy pułku zakończył się 4 maja 1945 roku, kiedy to jednostka dotarła do Łaby, co oznaczało zakończenie działań wojennych dla tej formacji.
Skład etatowy i wyposażenie
W okresie wojny skład etatowy 2 Pułku Artylerii Lekkiej obejmował dowództwo i sztab oraz trzy dywizjony artylerii. W strukturze jednostki znajdowały się również dwie baterie artylerii armat oraz jedna bateria haubic. Dodatkowo istniała bateria parkowa zajmująca się utrzymaniem sprzętu oraz zaopatrzeniem.
Etat przewidywał łącznie 1093 żołnierzy, w tym 150 oficerów, 299 podoficerów oraz 644 kanonierów. W wyposażeniu pułku znajdowały się m.in. 24 armaty kal. 76 mm, 12 haubic kal. 122 mm oraz rusznice przeciwpancerne i pistolety maszynowe. Do dyspozycji jednostki były także samochody oraz ciągniki, co pozwalało na sprawne przemieszczanie się i wykonywanie zadań bojowych.
Okres powojenny i reorganizacja
Po zakończeniu II wojny światowej, 2 Pułk Artylerii Lekkiej został przydzielony do wojsk okupacyjnych i stacjonował w Disenchen w Niemczech. Po krótkim pobycie za granicą powrócił do kraju i rozpoczął służbę na granicy polsko-czechosłowackiej, gdzie jego sztab mieścił się w Koźlu. W późniejszych latach pułk stacjonował najpierw w Radomiu (1948), a następnie przeniósł się do Szczecina (1952).
Prowadzone były również zmiany organizacyjne, które miały na celu dostosowanie struktur jednostki do zmieniającej się rzeczywistości politycznej i militarnej kraju. W związku z tym doszło do przekształceń nazw jednostki: z 2 Pułku Artylerii Lekkiej na 2 Pułk Artylerii, a następnie na 2 Pułk Artylerii Legionów.
Dowódcy pułku
W historii pułku można wyróżnić szereg dowódców, którzy kierowali jego działaniami podczas wojny oraz po jej zakończeniu. Do najważniejszych należeli: mjr Antoni Frankowski (do września 1943), mjr Curoczkin (do października 1944), ppłk Władysław Lubiński (do grudnia 1944) oraz ppłk Adam Czaplewski, który dowodził aż do końca wojny.
Zakończenie
2 Pułk Artylerii Lekkiej odegrał istotną rolę podczas II wojny światowej jako część Ludowego Wojska Polskiego. Jego działania bojowe przyczyniły się do sukcesów polskich sił zbrojnych na różnych frontach konfliktu. Po zakończeniu wojny jednostka przeszła szereg przekształceń organizacyjnych oraz zmiany lokalizacji stacjonowania, co świadczy o jej elastyczności i zdolności adaptacyjnych w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu politycznym. Historia tego pułku jest przykładem determinacji i odwagi polskich żołnierzy walczących o wolność swojego kraju.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).